Bonding zębów (często: bonding kompozytowy, odbudowa estetyczna kompozytem) to jedna z najszybszych i odwracalnych metod poprawy wyglądu uśmiechu. Sprawdza się zwłaszcza przy drobnych ukruszeniach, nierównościach, przerwach między zębami czy korekcie kształtu. Poniżej wyjaśniamy, na czym polega, czy może „psuć” zęby oraz jak długo zwykle się utrzymuje.
Co to jest bonding zębów?
Bonding polega na nałożeniu na ząb materiału kompozytowego w kolorze zęba (żywicy kompozytowej), wymodelowaniu go i utwardzeniu światłem, tak aby materiał trwale połączył się z powierzchnią zęba i poprawił jego kształt lub kolor.
Najczęściej wykonuje się go na zębach przednich (estetyka), ale kompozyty są wykorzystywane w stomatologii od dawna jako materiały do wypełnień – z coraz lepszą twardością, trwałością i wyglądem.
Jak wygląda bonding krok po kroku?
Dokładny protokół zależy od przypadku, ale standardowo wygląda to tak:
-
Konsultacja i kwalifikacja – ocena zgryzu, szkliwa, dziąseł, ewentualnych ubytków i stanów zapalnych. Jeśli są problemy zdrowotne (np. próchnica, choroba dziąseł) – koniecznie trzeba je najpierw wyleczyć, aby nie doszło do zaostrzenia stanów patologicznych.
-
Dobór koloru – dopasowanie odcienia bieli kompozytu do naturalnych zębów. Aby rozjaśnić kolor zębów, zaleca się wykonanie higienizacji i ew. wybielania przed zabiegiem bondingu (kompozyt z którego jest wykonany nie poddaje się wybielaniu), a następnie dobiera się kolor odbudowy do rozjaśnionych naturalnych zębów pacjenta.
-
Przygotowanie powierzchni zęba – w bondingu estetycznym najczęściej szlifowanie szkliwa jest niepotrzebne (choć rzadko może być potrzebna minimalna preparacja aby uzyskać lepszy efekt odbudowy). Szkliwo musi zostać wytrawiane, co umożliwia jego połączenie z kompozytem.
-
Aplikacja systemu wiążącego i kompozytu – nakładanie warstw materiału z odpowiednim modelowaniem kształtu zębów.
-
Utwardzenie światłem i polerowanie – polimeryzacja lampą a następnie polerowanie do uzyskania naturalnego połysku i gładkości.
-
Kontrola zwarcia (zgryzu) – kontrola odbudowy w zgyzie jest kluczowa dla trwałości bondingu, szczególnie na krawędziach siecznych.
Czy bonding psuje zęby?
W większości przypadków bonding jest uznawany za procedurę mało inwazyjną. W porównaniu z licówkami porcelanowymi lub koronami zwykle nie wymaga istotnej redukcji tkanek zęba.
Z perspektywy praktycznej, bonding może stać się problemem głównie wtedy, gdy:
-
wykonuje się go na zębach z niewyleczoną próchnicą / stanem zapalnym dziąseł (najpierw trzeba ustabilizować zdrowie jamy ustnej),
- nieprawidłowo uformowane są powierzchnie styczne zębów oraz okolica przydziąsłowa – może to sprzyjać pojawieniu się stanów zapalnych dziąseł, recesji lub trudności z nitkowaniem.
-
materiał został nałożony z utworzeniem nieszczelności i nawisów, co sprzyja zaleganiu płytki bakteryjnej i próchnicy,
-
istnieją nawyki zwiększające ryzyko odprysków (np. zgrzytanie, zaciskanie zębów, obgryzanie paznokci, gryzienie długopisów, używanie zębów jako „narzędzi”).
- jest niski poziom higieny jamy ustnej w domu, brak profesjonalnych higienizacji oraz wizyt kontrolnych.
Ile lat może wytrzymać bonding?
Najczęściej podaje się, że bonding utrzymuje się około 2– 10 lat – zależnie od higieny, nawyków, liczby odbudowanych zębów i obciążeń zgryzowych. Dla porównania średni czas przetrwania licówek porcelanowych to ponad 10 lat.
Bonding nie jest rozwiązaniem „na zawsze”, ale jest łatwy do odświeżania: często wystarczy dopolerowanie, drobna korekta albo miejscowa naprawa. Należy pamiętać, że kompozyt ma gorszą odporność na przebarwienia niż porcelana – palenie papierosów oraz częste spożywanie barwiących napojów (kawy, herbaty, czerwonego wina) może pogarszać jego wygląd.
Wady i zalety bondingu
Zalety
-
Mało inwazyjny – zazwyczaj bez istotnego usuwania szkliwa.
-
Szybki efekt – często na jednej wizycie.
-
Wszechstronny – maskuje ukruszenia, drobne pęknięcia, przerwy, przebarwienia, nierówności.
-
Korzystniejszy kosztowo – dużo tańszy niż licówki porcelanowe
-
Możliwa naprawa/odświeżenie – łatwa i bezbolesna naprawa bez konieczności wymiany całej pracy.
Wady
-
Mniejsza trwałość niż licówki/korony porcelanowe.
-
Większa podatność na przebarwienia niż porcelana (wymaga higieny i kontroli diety/nawyków).
-
Ryzyko odprysków – zwłaszcza przy niekorzystnym zgryzie lub nawykach.
Bonding a licówki: kiedy co ma sens?
W praktyce bonding wygrywa, gdy zmiany są niewielkie, a pacjent obawia się nieodwracalnego szlifowania zębów. Licówki porcelanowe zwykle dają większą przezroczystość, stabilność koloru i dłuższą trwałość, ale są droższe i często wymagają znacznego opracowania szkliwa.
